Ngày trước, muốn chơi cờ tướng phải tìm người ở quán nước, vỉa hè, câu lạc bộ. Ngày nay, chỉ cần một chiếc điện thoại là có thể chơi với người ở khắp nơi, bất cứ lúc nào. Chơi online giúp người mới có nhiều đối thủ vừa sức, và giúp người bận rộn giữ thói quen chơi cờ.
Nhưng chơi online cũng có những điều khác với chơi trên bàn cờ thật: đồng hồ chạy nhanh, dễ chạm nhầm, gặp đủ kiểu người chơi. Bài này hướng dẫn cách chọn thể thức, tránh đi nhầm, giữ phép lịch sự, chơi công bằng và học từ những ván đã chơi.
Chọn thể thức thời gian
Các ứng dụng và trang cờ tướng thường có nhiều thể thức:
- Ván nhanh (vài phút mỗi bên): vui, nhanh, nhưng dễ đi vội.
- Ván vừa (mười tới hai mươi phút mỗi bên): có thời gian suy nghĩ, hợp để học.
- Ván dài hoặc không giới hạn: hợp với người mới hoặc khi muốn suy nghĩ kỹ.
Gợi ý cho người mới: chủ yếu chơi ván vừa hoặc dài. Ván nhanh để giải trí khi đã quen luật. Ván quá nhanh làm bạn đi theo phản xạ và dễ lặp lại lỗi.
Tránh đi nhầm trên điện thoại
Trên màn hình nhỏ, rất dễ chạm nhầm điểm hoặc nhầm quân. Vài mẹo:
- Dùng cách chạm quân rồi chạm điểm đích thay vì kéo, nếu ứng dụng cho phép.
- Bật xác nhận nước đi nếu có tuỳ chọn này, nhất là ở ván dài.
- Ngồi yên một chỗ khi chơi ván có thời gian, không chơi khi đang đi lại.
- Tắt thông báo để không bị gián đoạn giữa ván.
- Xoay ngang màn hình nếu ứng dụng hỗ trợ, bàn cờ sẽ to hơn.
Luật online có thể khác
Mỗi ứng dụng có thể áp dụng luật hơi khác nhau, đặc biệt về chiếu mãi, đuổi mãi và lặp nước. Hãy đọc phần luật của ứng dụng trước khi chơi ván tính điểm. Xem luật cấm lặp nước để hiểu nguyên tắc chung.
Giữ phép lịch sự
Phép lịch sự ở bàn cờ vỉa hè cũng áp dụng khi chơi online:
- Chào đối thủ nếu có khung trò chuyện, và chúc "ván hay" sau ván.
- Không nói lời khó nghe, kể cả khi thua.
- Không bỏ ván giữa chừng. Nếu không đủ thời gian, đừng bắt đầu.
- Không cố ý để hết giờ khi đã thua rõ; hãy xin thua lịch sự.
- Không trêu chọc khi thắng.
Nếu gặp người thô lỗ, tắt trò chuyện, chặn và báo cáo, không đáp trả. Xem phép lịch sự khi chơi cờ tướng.
Chơi công bằng
- Không dùng phần mềm hỗ trợ khi đang chơi với người.
- Không nhờ người khác đi hộ.
- Không mở sách hay tài liệu trong ván tính điểm.
Chơi không công bằng làm hỏng niềm vui của cả hai bên, và nhiều ứng dụng có hệ thống phát hiện, có thể khoá tài khoản.
Học từ những ván đã chơi
Nhiều ứng dụng lưu lại ván đã chơi. Hãy tận dụng:
- Sau mỗi buổi, chọn một ván để xem lại.
- Tìm nước ngoặt: lúc nào thế cờ bắt đầu xấu đi?
- Ghi một bài học vào sổ.
- Dùng tính năng phân tích (nếu có), nhưng tự xem trước rồi mới nhìn gợi ý của máy.
Xem thêm chơi cờ tướng với máy và luyện cờ tướng mỗi ngày.
Điểm xếp hạng online
Nhiều ứng dụng có điểm xếp hạng. Vài lời khuyên:
- Nhìn xu hướng theo tháng, không theo ngày.
- Không chơi liên tục để gỡ điểm khi đang thua. Thua hai ba ván liền thì nghỉ.
- Với trẻ em, không đặt mục tiêu điểm, không so sánh với bạn khác.
An toàn cho trẻ em
Nếu con bạn chơi cờ tướng online:
- Dùng tài khoản phù hợp độ tuổi, không để thông tin cá nhân.
- Tắt hoặc hạn chế trò chuyện với người lạ.
- Giới hạn thời gian mỗi ngày.
- Chơi ở không gian chung của gia đình.
Xen kẽ với cờ thật
Chơi online rất tiện, nhưng đừng bỏ bàn cờ thật. Chơi trực tiếp với người thân, bạn bè, ở câu lạc bộ mang lại những điều online không có: nói chuyện, cười đùa, học cách ngồi yên một ván dài. Xem cờ tướng trong gia đình.
Những lỗi hay gặp
Chỉ chơi ván nhanh. Khó học, dễ lặp lỗi.
Chơi khi đang đi lại. Chạm nhầm, thua vì thao tác.
Chơi liên tục để gỡ. Càng chơi càng tệ.
Không bao giờ xem lại ván. Chơi nhiều mà không tiến bộ.
Đáp trả người thô lỗ. Mất vui, không giải quyết được gì.
Một buổi chơi online mẫu
- Năm phút: giải vài thế sát cục ngắn để khởi động.
- Hai mươi lăm phút: một ván mười lăm phút mỗi bên, tập trung, không chạm nhầm.
- Năm phút: xem lại ván, tìm một nước ngoặt và ghi bài học.
Buổi chơi như vậy vừa vui, vừa có ích, và không lấy quá nhiều thời gian trong ngày. So với chơi mười ván chớp liên tục, bạn sẽ học được nhiều hơn hẳn.
Chơi với bạn bè qua mạng
Nhiều ứng dụng cho phép gửi lời mời chơi với người quen. Cách này giữ được không khí thân mật của bàn cờ nhà: bạn biết đối thủ là ai, có thể nói chuyện, trêu đùa nhẹ nhàng, và sau ván cùng nhau xem lại. Với người mới, chơi với bạn bè cùng trình độ thường vui hơn và ít áp lực hơn chơi với người lạ.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên chơi ván bao nhiêu phút?
Chủ yếu ván vừa hoặc dài, khoảng mười tới hai mươi phút mỗi bên, để có thời gian suy nghĩ.
Làm sao tránh chạm nhầm trên điện thoại?
Dùng cách chạm quân rồi chạm điểm đích, bật xác nhận nước đi nếu có, và ngồi yên khi chơi.
Luật online có giống luật thi đấu không?
Về cơ bản giống, nhưng chi tiết về chiếu mãi và lặp nước có thể khác. Hãy đọc luật của ứng dụng.
Gặp người chơi thô lỗ thì làm sao?
Tắt trò chuyện, chặn và báo cáo, không đáp trả.
Chơi online có giúp tiến bộ không?
Có, nếu chơi ván đủ dài và xem lại ván sau khi chơi.
Có nên chơi ván tính điểm ngay khi mới bắt đầu không?
Nên chơi vài chục ván không tính điểm hoặc với máy trước, cho tới khi quen luật và thao tác trên ứng dụng. Khi đã tự tin, chơi ván tính điểm sẽ vui hơn và ít áp lực hơn.
